Verschuivingen mediagebruik in kaart gebracht

Ofcom Adults’ Media Use and Attitudes Report 2014 Ofcom heef de 2014 editie van haar jaarlijkse Adults’ Media Use and Attitudes Report uitgebracht. Een overzicht van het mediagebruik in de UK, trends en ontwikkelingen. Het bestrijkt het complete speelveld van televisie, radio, mobiel, games en internet. Een prachtig inkijkje in hoe hard de wereld verandert. Het einde van papier -in de rol van verspreider van informatie- is duidelijk nabij. Binnen een paar jaar zal de smartphone voor de meeste mensen de algemene en centrale informatie voorziener zijn. Als je alle data uit het onderzoek wilt lezen, dan kun je hier terecht (PDF).

Impact van Social Media anno 2013

ING Nederland heeft, net zoals vorig jaar, onderzoek gedaan naar de impact van social media. Dit onderzoek is uitgevoerd door Social Embassy en Insites Consulting. De uitkomsten geven aan dat social media naast andere media een geaccepteerd fenomeen is geworden. Het gebruik is gestabiliseerd maar de hoeveelheid berichten is wel enorm toegenomen. Daar staat tegenover dat het gebruik van online nieuwssites, websites van uitgevers, reviewsites, fora en blogs is afgenomen. Je kunt dus stellen dat de intensiteit van directe, persoonlijke communicatie via social media platformen zoals Twitter, Linkedin en Facebook is toegenomen in het nadeel van platformen die eigendom zijn van uitgevers en fabrikanten.

Social media worden door de ondervraagden als het minst betrouwbaar van alle media beoordeeld. Op exact welke elementen van social media of social media platformen dit betrekking heeft maakt het onderzoek helaas niet duidelijk. De impact van social media ligt volgens het onderzoek lager dan van informatieve televisieprogramma’s, maar is ten opzichte van 2012 wel gestegen. Inmiddels wordt social media belangrijker gevonden qua impact dan bijvoorbeeld RTL Boulevard en De Wereld Draait Door. Daarmee is social media een niet te onderschatten, stabiele en geaccepteerde factor geworden.

De impact van een bericht wordt vooral bepaald door de betrouwbaarheid van een afzender en zijn kennis van zaken. Dat is uiteraard perceptie en het is blijkbaar heel belangrijk om te blijven bouwen aan een sterk profiel. Daarnaast worden de sterkte van argumenten, het aantal bronnen die dit nieuws bevestigen en de persoonlijke relevantie van het bericht belangrijk gevonden. Hoe onafhankelijker en deskundig de afzender is, hoe beter.

Samengevat is het anno 2013 op social media dus belangrijk om als autoriteit op jouw gebied erkend en herkend te worden, door relevante berichten te plaatsen met sterke argumenten die onderbouwd worden door externe bronnen. Op die manier maak je de meeste impact, hoewel die impact afneemt naarmate de doelgroep ouder wordt. Jouw geloofwaardigheid stijgt naarmate dat je direct met personen communiceert via social media platformen. Geen echt nieuws dus voor mensen die de kracht van social media reeds begrepen. En bevestiging voor iedereen die hier nog aan twijfelde.

Apple’s volgende grote revolutie: televisie

http://youtu.be/3q5UDpF8VYA

De huidige Apple TV werd door Steve Jobs standaard aangemerkt als ‘een hobby’. Met andere woorden: verwacht er niet te veel van, we zien potentie en in combinatie met iOS spelen we een beetje met de mogelijkheden. Apple doet echter zelden iets zonder reden. Ook niet als het een hobby is. Of misschien: vóóral niet als Steve Jobs het consequent een ‘hobby’ noemt. Hij sprak het woord ‘hobby’ namelijk nooit uit zonder daarbij zijn kenmerkende, mysterieuze grijns en dito pretoogjes te etaleren.

Interfacing
Wat heeft Apple in hun pijplijn..? In het filmpje zie je een aardig voorbeeld waarbij interfacing overduidelijk het uitgangspunt vormde. Het geeft antwoord op de vraag hoe je de afstand van bank tot televisie via interfacing letterlijk kunt overbruggen. Da’s immers de eerste fundamentele uitdaging. Apple heeft die uitdaging bijna stilzwijgend al min of meer opgelost via iOS en de iPhone of iPad. Iedereen met een huidige generatie Apple TV ervaart dat al. Het werkt feilloos op de simpele wijze die je van Apple gewend bent.

Maar Apple heeft de lat voor zichzelf waarschijnlijk nog flink wat hoger gelegd. Want de werkelijke uitdaging ligt op een veel hoger niveau: het integreren van live televisie en realtime internet data.  Die twee werelden opereren nu nog totaal gescheiden van elkaar. De maximale ‘koppeling’ is een Winston Gerschtanowitz die live in de uitzending vertelt wat er tegelijkertijd op internet allemaal gebeurt. Onder de noemer second screen (televisie kijken met directe interactie via een app op de iPhone of iPad) heeft Apple daarvoor de eerste stap al gezet. Maar wat als kijkers, televisiemakers en adverteerders integraal gebruik kunnen maken van zowel live televisie als realtime internet data..?

Steve Jobs Apple TVOnvoorstelbaar

De mogelijkheden voor televisieprogramma’s zoals bijvoorbeeld The Voice Of Holland of een Eurovisie Songfestival zijn eindeloos. Ze overstijgen binnen de huidige kaders van televisie of internet ons voorstellingsvermogen. Ik geloof dat Apple precies deze fundamentele ‘noot gaat kraken’. Om het citaat van Steve Jobs maar eens losjes aan te halen, waarvan ik denk dat Jobs op dit aspect doelde. Voor Apple begrippen is het afgelopen jaar relatief rustig geweest qua innovaties, maar als je heel goed oplet zie je onder andere iOS en iTunes zich langzaam opmaken voor de volgende slag. Heb je al eens in HD naar een live uitzending van iTunes Festival via iTunes en de Apple TV gekeken..? Het is voor Apple waarschijnlijk een technische vingeroefening richting toekomst.

Het is aardig om te weten dat televisie voor Apple helemaal geen nieuw terrein is. Eigenaren van de 20th Anniversary Macintosh konden in 1997 -net als bij sommige van de latere Performa modellen- al televisie kijken op hun computer. De machines werden geleverd met afstandsbediening en zelfs Teletekst was volledig geïntegreerd. Je kon die tekst simpel kopiëren en plakken in bijvoorbeeld een tekstverwerker. Daarnaast was de Pippin al in 1995 een eerste aanzet voor ‘An integral part of the consumer AV stereo and TV environment‘, inclusief games. Marketingtechnisch een totale mislukking. Hetzelfde overkwam Apple in 1994 ook met de QuickTake 100. Inderdaad, de allereerste (!) digitale consumenten fotocamera was een Apple, in samenwerking met Kodak. Dat concept was zijn tijd ver, heel ver vooruit. In feite té ver.

Apple’s storytelling
Wat Apple van deze technisch ronduit briljante maar qua marketing volslagen mislukkingen heeft geleerd, is dat je de consument mee op reis moet nemen richting een dergelijke innovatie. Anders snapt men het concept domweg niet. Precies wat Apple is gaan doen sinds de eerste iPod. Stap voor stap de consument aan de hand meevoeren, waardoor iedere volgende stap ineens een logische lijkt. Zo logisch dat publiek maar ook aandeelhouders als vanzelf zo’n volgende stap eisen, zelfs nog vóór techniek, markt en omstandigheden er rijp voor zijn. Zo creëert Apple sinds 2001 zijn eigen nieuwe markten nog voor deze daadwerkelijk bestaan. Na de muziek-, boeken-, telefoon- en spelletjeswereld is nu de volgende media-industrie aan de beurt: televisie. Daarvoor moeten hardware, software en kanalen naadloos in elkaar grijpen. Maar bovenal moet de medewerking van de belangrijkste content eigenaren zijn geregeld. Dus komt Apple pas met hun volgende grote innovatie als het het ogenschijnlijk eigenwijze Apple daar de tijd rijp voor acht. En geen dag eerder.

Media management presentatie bij GLU

glu media managementAfgelopen dinsdag 16 april een presentatie mogen houden op het Grafisch Lyceum in Utrecht (GLU) voor studenten van de opleiding Media Management. Mij was gevraagd deze eerstejaars studenten een beeld te schetsen van het vak Media Management. Dan loop je vanzelf tegen de vraag aan hoe het vak eruit zal zien als de studenten over drie à vier jaar in de praktijk terecht komen. Da’s nog niet zo heel makkelijk te voorspellen.

Ik heb er voor gekozen ze vanuit het verleden mee te nemen naar het heden en van daaruit gezamelijk de lijn door trekken naar de toekomst. Want wat is binnen een wereld waar steeds vaker data, content en media samenkomen de rol van een Media Manager..? De nadruk zal steeds vaker op media proces management komen te liggen. Het samenbrengen van functie, vorm en verhaal op een consistente wijze voor zowel papier als (in toenemende mate) online. Waarbij met name in het laatste geval de uitdaging zit in de effecten die realtime op het geheel heeft.

Storytelling

Je komt wel eens blogposts tegen die je zelf geschreven had kunnen hebben. In dit geval liep ik tegen een verhaal van René Boonstra aan over storytelling. Ik geloof sterk in het concept van storytelling om van klanten uiteindelijk ambassadeurs te maken. René beschrijft aan de hand van een voorbeeld heel goed hoe dit werkt. Of: zou moeten werken. Je kunt het hele artikel hier lezen.

2007: Social media avant la lettre

We schrijven 2007. Ik had bedacht dat het mogelijk moest zijn om mensen online mee te nemen in een verhaal, vertelt in content, en ze langs die route tot ambassadeur te vormen. In retrospectief zat er zo’n beetje alles in dat we inmiddels kennen als social media, content marketing en storytelling. Ik heb dit verhaal verteld tijdens het IMME 2011 in de Jaarbeurs in Utrecht. Hoewel de slides inmiddels behoorlijk gedateerd zijn geraakt, is het nog steeds een inspirerende case. Veel van de waardevolle lessen die ik hiermee in 2007 proefondervindelijk kon leren, verschijnen nu pas in de handboeken. Sommige zijn zelfs bijna vijf jaar na dato nog steeds niet ontdekt en opgetekend. Ook niet door het merk zelf, trouwens. Nadat het platform in 2009 stopte is, ondanks modernisering en forse verbreding van het productgamma, de verkoop in Nederland effectief nooit meer op eenzelfde peil gekomen.

Waarheen, waarvoor..?

TelkampHeb je jezelf ook wel eens afgevraagd hoe de wereld er over vijf à tien jaar uit zal zien..? Sinds eind jaren ’80 hebben we de computer zijn intrede zien doen in ons dagelijks leven. Analoge bestanden werden gestaag vervangen door digitale varianten. In de jaren ’90 werden al die machines dankzij internet aan elkaar geknoopt, en gingen we die digitale documenten online publiceren zodat anderen er hun voordeel mee konden doen. Het min of meer statische web was een feit. Online discussiëren gebeurde nog voornamelijk in fora en afgeschermde directories. Websites werden mooier, beter en toegankelijker maar de laatste grote omslag zou pas rond de jaren ’00 plaatsvinden met de komst van alle middelen die we inmiddels kennen als social media.

Heldere indeling wordt fluide
Het internet is daardoor fluide aan het worden. Live, zoals je wilt: er bestaat nog nauwelijks een lag in het delen van informatie, zoals met bijvoorbeeld e-mail nadrukkelijk nog wel het geval was. Voorheen bevond informatie zich achter een afgeloten digitaal muurtje. Wilde je die informatie hebben, dan kon je die alleen benaderen achter dat specifieke muurtje. Tenzij je de informatie kopieerde en elders herpubliceerde, bleef die informatie achter dat ene muurtje. Dat muurtje was het eigendom van een bedrijf of instelling en daarmee was de digitale wereld redelijk helder ingedeeld.

Nu kun je met één klik bijna ieder brokje informatie met iedereen delen via ontelbare netwerken. Een like, een tweet: social media vormt het informatieve cement tussen de onmetelijke hoeveelheid beschikbare informatie. Afgezien het kunnen delen van al die informatie met de snelheid van het licht, kunnen we er tegelijk ook onze mening aan verbinden. En aangezien de mens van nature graag wordt gehoord, is er een vliegwiel van informatie op gang gekomen dat nooit meer zal stoppen. De off-line, onzichtbare conversatie is online en zichtbaar geworden. Waar gaat dat allemaal naar toe..?

SchemaTerug naar de toekomst
Ik denk dat we uiteindelijk terug gaan naar dezelfde waardes waarmee iedereen rond 1920 handel dreef. Maar dan in het kwadraat. Ja, dat klinkt vreemd. In die periode -vóór de komst van massacommunicatie en consumptie- waren individuele, persoonlijke aspecten nog het belangrijkste element bij het opbouwen van een relatie. Of iemand aardig was, leuk, interessant of de goede connecties had was op individueel niveau toen nog van cruciaal belang.

Dat veranderde drastisch met de komst van massacommunicatie. Het individu werd steeds onherkenbaarder ingepakt in een omhulsels dat zakelijk ‘Bedrijf’ heette of ‘Markt’ als het om consumenten ging. Uiteindelijk werd de consument alleen nog geconfronteerd met dat zakelijke omhulsel, vormgegeven via een logo, huisstijl en ‘mission, vision & value’-statements die werden uitgeschoten via radio, televisie en print. De menselijke factor en hun karakters werden hiermee volledig aan het bedachte beeld onttrokken. Hoe onpersoonlijk kon ’t worden..?

Exact op dat punt ontketenen de sociale media momenteel een ware revolutie. Het individu heeft middelen in handen gekregen om zichzelf te profileren, en dat doen we dan ook naar hartelust. Jarenlange, verplichte anonimiteit wreekt zich door een uitbarsting van meningen, opinies en bevindingen. Wat je nu leest is er in feite ook één. De socialisering en democratisering van media: ik mag en kán als individu weer vrijelijk aan de wereld melden wat ik denk of vind. Of dat er iets toe doet..? Nou en of..!

SchemaHet individu centraal
Hiermee komt het individu opnieuw centraal te staan. Niet alleen als consument, maar ook binnen bedrijven. Consumenten laten zich niet langer als vanzelfsprekend verleiden door een mooi bedrijfslogo of webportal. Ze gaan zelfstandig op zoek naar de personen achter die bedrijfsmuur en vinden ze massaal via Facebook, Twitter of Linkedin. Dit maakt dat iedere medewerk(st)er van een onderneming een cruciale rol gaat spelen in de wijze waarop een organisatie wordt gezien. Iedere afzondelijke persoon binnen een onderneming is een onmisbaar puzzelstukje geworden van het totaalbeeld dat de consument buiten de bedrijfsmuren zal gaan ervaren. De medewerk(st)er is de bedrijfsidentiteit geworden. Niet wat er intern aan branding en positionering is bedacht. En de consument bepaalt zelf wel wat hij er wel of niet van gelooft.

Authenticiteit = geloofwaardigheid
Dit is precies de reden waarom authenticiteit zo vaak als cruciaal wordt benoemd. Bedrijven kunnen niet langer optisch verdoezelen hoe ze in elkaar steken en wat hun belangen zijn. De consument -als groep of individu- prikt daar dankzij alle in- en extern beschikbare informatie via sociale media in toenemende mate dwars doorheen. Is eenmaal gebleken dat het bedrijf niet authentiek opereert, dan is de opgelopen schade nog maar moeilijk te repareren en zeker niet alleen op individueel niveau. Per saldo is de wijze waarop een bedrijf zich kán profileren louter de optelsom van interne individuen geworden. Voor sommige bedrijven vergt dit gaandeweg slechts kleine aanpassingen. Maar er zijn ook bedrijven waarbij dit een totale interne ommezwaai gaat betekenen om binnen deze opnieuw geformuleerde waardes overeind te blijven, ongeacht product of dienst.

SchemaZowel bedreiging als kans
Ondernemingen die nu nog zo’n draai moeten maken staan per definitie op achterstand. Verandering kost immers tijd. Anderzijds: ieder bedrijf of instelling heeft (of krijgt) hiermee te maken. Daarom schuilt in deze bedreiging juist ook een kans. Hoe sneller en beter een onderneming die (interne) slag naar de individualisering en democratisering van informatie weet te maken, des te beter zal de concurrentiepositie zijn ten opzichte van bedrijven die dit niet slagvaardig oppakken. Als ze de noodzaak tot zo’n verandering überhaupt herkennen en niet even snel een social media strategie door een willekeurige stagair in elkaar laten knutselen.

Dit gaat het verschil maken tussen ondernemingen die succesvol zullen voortbestaan en ondernemingen die het niet gaan redden, ongeacht het formaat of marktaandeel van die onderneming. Want per saldo bestaat elk willekeurig bedrijf louter bij de gratie van iedere individuele consument en de inzet van iedere afzonderlijke medewerk(st)er. Net zoals rond 1920 nog het geval was, vóórdat gecentraliseerde en gecontroleerde massacommunicatie z’n intrede deed. Sociale media veroorzaken dat deze rollen binnen marketing en communicatie opnieuw centraal zullen komen te staan. Of in ieder geval centraal zouden moeten staan.

IMME 2011, een terugblik

Volle zaal tijdens IMME presentaties

Het Interactive Media & Marketing Event (IMME) zit er op. Eind januari mocht ik namens Capital Advertising in Zaal 3 het spits afbijten van een serie presentaties rond het thema ‘Social Media’. Ik deelde mijn ervaringen en de achtergronden rond de opbouw van een enthousiaste online community, zoals die tegenwoordig ook ‘superpromoters’ worden genoemd. Afijn, daar was je al van op de hoogte.

Hoewel het nog (relatief) vroeg was, zat én stond het zaaltje stampvol. Een veelgehoorde klacht: te kleine zalen en te weinig zitplaatsen. Als spreker wil ik daar aan toe voegen dat de spreektijd iets langer zou mogen zijn, zodat je meer diepgang in het onderwerp aan kan brengen. De sfeer was goed en de interesse hoog.

Aan het einde van mijn verhaal waagde ik mij aan de open ‘Questions & Answers’, waarbij je kon merken dat mijn toehoorders serieus betrokken waren. Altijd een fijne vaststelling..! Mede door dat vragenrondje liep ik zo’n tien minuten uit, maar dat bleek gelukkig geen probleem.

Bezette stoelen, kwartiertje voor aanvang

Een ernstige tekortkoming was het gebrek aan WIFI in de Jaarbeurs. Ook het 3G netwerk bleek zwaar overbelast, wat weer logisch is als er geen WIFI beschikbaar is. Een evenement over ‘online’, zonder gebruik te kunnen maken van online, is natuurlijk niet handig.

Al was ’t maar om er over te kunnen Twitteren of een update te geven via een site. Dat is uiteraard ook in het belang van de IMME organisatie, want op deze manier blijft de ‘buzz’ rond het evenement grotendeels binnen de muren van de Jaarbeurs. Wil je een overzicht van de online sentimenten rond het IMME, dan moet je even hier kijken. Daar kom je mij bij de ‘toplijsten’ (ondanks de gebrekkige internetverbinding) toch nog als één van de meest actieve tweeps tegen.

Terugkijkend was ’t een geslaagde presentatie waar ik zowel offline als online veel enthousiaste reacties op heb gehad. Je ontmoet altijd bekende en (nog) onbekende vakgenoten, wat als vanzelf interessante gesprekken oplevert. Het IMME als kennisevenement en het onderwerp ‘online marketing’ in het algemeen verdienen (letterlijk) meer ruimte, ook voor diepgang in presentaties. Maar ik heb horen fluisteren dat hier door de organisatie voor een volgende editie al hard aan wordt gewerkt.