IMME 2011: social media case

IMME Interactive Media and Marketing Event 2011Op woensdag 26 en donderdag 27 januari vindt in Utrecht weer het jaarlijkse Interactive Media & Marketing Event (IMME) plaats. Op deze twee dagen staat de Jaarbeurs in het teken van online media en marketing. Natuurlijk is er een beursgedeelte waar bedrijven zich presenteren, maar je kunt ook veel interessante sessies en lezingen rond het thema online marketing bijwonen.

Op donderdag 27 januari tussen 11:30 en 12:00 uur zal ik in zaal 3 mijn ervaringen rond een succesvolle social media praktijksituatie met bezoekers delen en inhoudelijk toelichten.

MeetingDe geboorte van een nieuw automerk vormde de aanleiding voor deze case. Via een online platform werden consumenten opgevangen en omgevormd van ‘aware’ tot ‘ambassador’, tegenwoordig ook wel ‘superpromotors’ genoemd.

Het succes was enorm: 2% van alle Nederlanders bezocht dit platform, en dat genereerde op het hoogtepunt 30% extra omzet en winst. Maar het leverde ook één van de grootste en leukste auto-evenementen van Nederland op. Positieve publiciteit in de pers en op televisie waren het gevolg: er was zelfs sprake van een ‘hype’.

Hoe kwam dit tot stand..? Wat waren de succesfactoren..? Een kijkje in de keuken van deze avontuurlijke praktijkcase zal inspireren en inzicht geven. Maar het brengt ook achilleshielen van bedrijven aan het licht, bij online interactie met doelgroepen.

Jij kunt deze social media sessie natuurlijk bijwonen. De toegang tot het Interactive Media & Marketing Event is zelfs helemaal gratis. Jezelf aanmelden kan hier online. Via Twitter houd ik je vanzelfsprekend helemaal op de hoogte en hoop je op donderdag 27 januari in de Jaarbeurs te ontmoeten..!

De jaren ’60 op herhaling..?

Familie rond de buis

We leven momenteel in spannende tijden. Oude waardes lijken plotsklaps waardeloos. Nieuwe dringen zich op. Zonder dat we ze helemaal begrijpen. Open communicatiemethodes faciliteren over internet compleet nieuwe trends, methodieken, uitgangspunten en inzichten. Juist die communicatie lijkt de ons zo vertrouwde wereld op z’n kop te zetten: niets is meer wat het een paar jaar geleden was. Nieuw..? Niet echt.

Apple iPadHet lijkt sterk op wat er zich in de jaren ’60 van de vorige eeuw afspeelde. Ook toen ging de wereld op z’n kop en voor het eerst in de geschiedenis speelde communicatie daarin een absolute hoofdrol. Massacommunicatie deed z’n intrede en faciliteerde een sociale omwenteling. “I have a dream” van Martin Luther King had nooit zo’n impact gehad als er in 1963 geen radio en televisie was geweest waarmee de gedrevenheid van King hoor- en zichtbaar werd. Bob Dylan’s maatschappij kritische teksten konden door miljoenen wereldwijd worden gehoord. We kochten ineens allemaal Omo om in de Miele te gooien. Afijn, bedenk er de talloze voorbeelden er zelf maar bij. Boodschappen bereikte vanaf dat moment een miljoenenpubliek en de wereld werd nooit meer hetzelfde.

Nu, vijftig jaar later, zitten we midden in een vergelijkbare omwenteling. Geen communicatie richting massa, maar de massa die zelf is gaan communiceren. Met alle veranderende (sociale) gevolgen van dien. Het ‘nieuwe werken’ als eigentijds, veranderend equivalent van de toenmalige ‘emancipatie’. Het 8 Uur Journaal nooit meer om 20:00 uur, maar elke seconde van de dag. De historisch gegroeide afstand tussen beroemdheden en publiek teruggebracht tot de toets van een toetsenbord. We maken zelf nieuws en entertainment via talloze beschikbare kanalen. Beïnvloeden elkaar en beschouwen louter zenden ineens als verdacht.

Over een decennium zullen wij op deze periode met eenzelfde gevoel terugkijken als we nu naar de jaren ’60 kijken. “Toen gebeurde het,” zullen we dan zeggen. Gek genoeg lijkt nu alsof niet iedereen door heeft dat het aan het gebeuren is. Misschien omdat we er midden in zitten, er aan mee doen en er allemaal onderdeel van uitmaken. Bewust, of onbewust. The times, they are a-changin

Identiteit 3.0+

ci_1De vormgeving van een identiteit rond een merk of bedrijf wordt doorgaans gevangen in een huisstijl- of branding manual. De opbouw en invulling van een dergelijk document is al decennia ongeveer hetzelfde: hoofdstuk voor hoofdstuk wordt beschreven hoe in bepaalde situaties moet worden omgegaan met (onderdelen van) de vormgeving. Het probleem met dit type handboek zit ‘m vandaag de dag in de zinsnede ‘in bepaalde situaties’. Want anno 2010 is het -dankzij de enorme diversiteit van mogelijkheden- welhaast onmogelijk élke voorkomende situatie te beschrijven. Of, anders gezegd: elk type verkeerd gebruik te voorkomen.

ci_2Daar staat tegenover dat een herkenbare identiteit dankzij diezelfde diversiteit nog belangrijker is geworden als deze voorheen al was. Hoe herkent een lezer een (bedrijfsmatige) afzender op bijvoorbeeld Twitter..? Het eerste huisstijlboek dat beschrijft hoe zo’n Twitterpagina er uit hoort te zien moet ik nog tegenkomen. Gevolg: op persoonlijk niveau wordt er maar ‘wat’ gedaan, zonder enige vorm van consequentie. Twitter dient als voorbeeld: er zijn talloze situaties waarop dit van toepassing is. Een identiteit hoort niet op te houden bij briefpapier, visitekaartje, gevelbelettering of een bedrijfsbrochure. Elk contactmoment hoort de juiste, herkenbare referentie aan een identiteit te ademen.

ci_4Het komt voor de ontvanger niet alleen (onbewust) rommelig en onherkenbaar over: het is vóóral een enorme gemiste kans. Pak je dit vanaf de basis goed aan, dan creëer je heldere herkenbaarheid en daarmee voorsprong op de concurrentie. De aloude huisstijl- en brandingwetten zijn immers nog steeds van toepassing. Ook de wet dat het ‘vanzelf’ nooit goed gaat. Alleen is de omgeving om regels bruikbaar te definiëren -en te controleren- oneindig veel groter geworden. Te groot. Toen ik drie jaar geleden tijdens het allereerste Crossmedia Congres als forumlid aanhaalde dat traditionele opvattingen rond huisstijl en branding om die reden op de schop moesten, stuitte dat op weerstand en verzet. De uitspraak: “Plak het goede logo, de correcte kleur en het juiste lettertype op een willekeurig object en het merk wordt herkend” werd niet helemaal begrepen. Inmiddels is in de praktijk helder geworden wat ik toen bedoelde.

ci_3De vormgeving van een identiteit zou onafhankelijk van middelen moeten worden gedefinieërd. Het juiste gebruik van een logo, typografie, kleur beschrijven zonder dat dit direct is gekoppeld aan een specifieke analoge of digitale uiting. Personeel is gewend geraakt aan het zelf fabriceren van middelen en (online) gereedschappen om dat te doen zijn voorhanden. Tegenhouden is geen optie: het levert een onbeheersbare hoeveelheid controle- en correctiewerk op. De oplossing: laat ze fijn hun gang gaan. Maar wél op basis van een bruikbare, heldere beschrijving die los staat van specifieke middelen. Daarbij helpt het enorm als medewerk(st)ers de benodigde logo’s, foto’s etc. gebruiksvriendelijk en centraal krijgen aangereikt. Ondernemingen kunnen langs die route tevens een serieus beleid gaan voeren rond het onderwerp auteursrechten.

“Beter het juiste logo -wellicht op een verkeerde manier- zelfstandig laten gebruiken, dan een totaal verkeerd logo of helemaal geen logo.” Ik weet dat ik hiermee vloek in de vormgevingskerk, maar de realiteit van vandaag laat bij elke andere situatie kansen onbenut. Waarin ook aan de kant van vormgeving kan worden bijgedragen: bedenk een identiteit die nauwelijks fout gebruikt kán worden. Zorg er voor dat ruim voldoende herkenbare, ondersteunende (foto)grafische stijlelementen beschikbaar zijn die simpel gebruikt kunnen worden wat de beoogde herkenbaarheid zal vergroten. Ja; die elementen zullen in handen van onkundigen esthetisch niet altijd optimaal worden gebruikt. Maar de herkenbaarheid van merk of bedrijf zal wél enorm toenemen. En da’s uiteindelijk toch waar het om draait. De effectiviteit van een identiteit levert per saldo een relevantere meerwaarde dan alleen zuivere esthetiek.

Open tijdens verbouwing

Het marketing- en communicatielandschap is enorm aan het veranderen, hoor je bijna dagelijks. Wat is er dan zo enorm aan het veranderen..? Consumenten hebben nog dezelfde behoeftes als voorheen: we kopen nog immer producten en laten ons nog steeds informeren. In die context is ‘de mens’ is niet zo heel sterk veranderd. Toch lijkt er een verandering voelbaar, van een fysieke wereld richting de digitale. Zoals bij iedere verhuizing rijst de vraag: wat gaat er mee in de verhuisdoos, en wat gooi je weg..?

Oude schoenen
Voorheen adverteerde een fabrikant o.a. via televisie, radio, advertenties en/of billboards. De consument werd geïnformeerd, praatte met vrienden, buren of kennissen en las een redactioneel stukje in de krant. Om daarna te besluiten of een product wel of niet werd aangeschaft. Na het zenden van de boodschap was het nauwelijks mogelijk om de perceptie van de consument te sturen: elke vorm van ‘lading’ moest in de initiële boodschap worden verpakt. Om aan het eind van het proces te meten in hoeverre de boodschap z’n doel had bereikt aan de hand van verkoopcijfers. Een keurig, overzichtelijk en nagenoeg lineair proces. Behoorlijk gechargeerd, maar dit is hoe marketing de afgelopen decennia heeft gewerkt. Oude schoenen, dus. Toch nog maar even bewaren.

Nieuwe bakstenen
Natuurlijk wordt er nog steeds via televisie, radio, advertenties en/of billboards geadverteerd. Maar zodra die boodschap de consument bereikt blijkt de eigen, beperkte omgeving ineens niet meer leidend in het maken van keuzes. Via weblogs, fora en andere sociale media worden kwistig meningen en ervaringen uitgewisseld. Hoor en wederhoor in het kwadraat: de aloude mond-op-mond-reclame is gedigitaliseerd en wordt nu sociale media genoemd. In dit deel van het proces spelen fabrikanten nog nauwelijks een rol. Logisch, want traditioneel kon hier helemaal geen rol worden gespeeld omdat methoden ontbraken. Naar iedere verjaardag of buurtfeestje een vertegenwoordiger uitzenden was uiteraard geen optie. Doordat we via internet niet langer tijd en plaats gebonden zijn, is het bereik groot en de impact enorm. Eén slechte ervaring kan spontaan honderduizenden euro’s aan reclamegelden waardeloos maken. Dé reden dat fabrikanten met de consument mee moeten verhuizen. Eén goede ervaring kan echter ook honderduizenden euro’s aan reclamegelden besparen. Dé reden dat fabrikanten moeten wíllen verhuizen. Oh, ja: we zijn nog niet klaar met het bouwen van uw nieuwe onderkomen. Geeft u even de bakstenen aan..?

De verhuizing beperkt zich uiteraard niet tot sociale media alleen. Omdat consumenten meer en meer betrokken raken op internet en daarin steeds beter worden gefaciliteerd -bijvoorbeeld met mobiel internet- is een ommekeer voelbaar. We lezen minder uren in tijdschriften en kranten, besteden minder tijd voor de televisie maar vertoeven steeds meer op internet. Wat niet wil zeggen dat we minder lezen of televisiekijken. Integendeel: via YouTube en Uitzendinggemist compenseren we dat ruimschoots. Klikkenderwijs lezen wij ons suffer dan ooit. De e-reader lijkt niet voor niets de volgende hype te gaan worden. De wereld van de consument en internet zijn in rap tempo fysiek één aan het worden, en dat houdt geen enkele kersttoespraak van een lokale vorstin tegen. Digitale communicatie als equivalent van stromend water of electriciteit: het is gewoon geworden.

Werk in uitvoering
Omdat psychologische en technische drempels tussen het echte en het digitale leven worden geslecht, wordt ook consumeren via internet gemeengoed. Fysieke producten worden online gekocht of krijgen een electronisch verhandelbare evenknie: denk hierbij b.v. aan muziek en boeken. Meer volgt, ook wat nog buiten ons voorstellingsvermogen ligt. Dit brengt het gevaar met zich mee dat bedrijfs- en verdienmodellen die nog volledig zijn gestoeld op bestaande economische waardes de stroomversnelling binnen de digitale ontwikkeling mislopen. Bedrijven die nu nog (nagenoeg) afwezig zijn binnen de digitale wereld van de consument staan per definitie op achterstand. Niet alleen in het onderzoeken van en leren omgaan met deze nieuwe omstandigheden, maar tevens in het opbouwen en onderhouden van bedrijfs- en merkidentiteiten. Ook in die wereld zal een merk immers vormgegeven moeten worden om herkenbaar te blijven. De vereiste actieve deelname bereik je niet met ‘een website’, maar vergt pioniersmentaliteit in nog onontgonnen terrein. Achterover leunen tot de complete blauwdruk van deze communicatieve omgeving gereed is lijkt slim, maar is zinloos. Hier is altijd alles in aanbouw en nooit iets af. Ook zo’n ‘nieuwe waarde’ waar velen aan zullen moeten wennen.

‘Open tijdens verbouwing’, las ik laatst op een winkelruit en moest grinniken. Typerend voor de situatie waar de gehele communicatie- en marketingwereld tegenaan zit te kijken. Nou, aan de slag dan maar..? Vóór de concurrentie z’n zaakjes eerder op orde blijkt te hebben, of er totaal nieuwe competitie opduikt uit één of andere onbekende digitale hoek.

Back to the future (1967)

Ook in het verleden keek men naar de toekomst. Het is verbazingwekkend hoe exact deze voorspelling uit 1967 blijkt te kloppen met de huidige realiteit. De uitvoering ziet er wellicht ietsje anders uit, maar alle functionaliteit zoals gedemonstreerd hebben wij anno 2010 inderdaad op een soortgelijke wijze onder handbereik. Uit dezelfde serie hier nog een voorbeeld. Wonderlijk..! Wie durft net zo’n treffende voorspelling te doen voor 2053..?

Ondernemen met sociale netwerken

Ondernemen Met Sociale Netwerken

Om de één of andere reden lijkt het kwartje momenteel massaal te vallen: sociale media (of: ‘social media’) zijn voor iedereen -die ook maar iets met marketing en/of communicatie doet- onontkoombaar. Dat zijn nogal wat mensen en disciplines. Hoewel iedereen Linkedin, Hyves, Facebook, Twitter etc. kent, is de actuele vraag: wat kan ik hier professioneel beschouwd mee..? Klanten, relaties en andere contacten verhuizen massaal richting internet. Om in contact te kunnen blijven zullen bedrijven mee moeten verhuizen. Waar moet je in hemelsnaam beginnen..? Of, nog ingewikkelder: hoe zorg je dat jouw bedrijf of product voor een doelgroep binnen al dat communicatiegeweld herkenbaar en bereikbaar blijft..?

De voorhoede heeft ’t onbekende terrein reeds verkend en komt nu met een lawine aan adviserende publicaties. Nieuw is Ondernemen Met Sociale Netwerken van Syntens, opgeduikeld via deze Linkedin discussiegroep. Het naslagwerk geeft een redelijk compleet beeld van ’t speelveld, met name voor mensen die zich hier nog niet eerder in hebben verdiept. Via DutchCowboys kwam ik dit 6 stappenplan tegen. Kort, helder en duidelijk. Vermeldenswaardig is ook Addictomatic. Via deze site is het mogelijk om met één druk op de knop te zien wáár er over een specifiek merk, product of onderwerp wordt gediscussieërd. Dat scheelt weer een hoop tijd bij het afstruinen van weblogs, fora, en tweets op zoek naar relevante reacties en artikelen…

Daphne over ’t crossmedia handboek

Een tijdje geleden schreef ik al dat er een basisboek rond het thema crossmedia aan zat te komen. Dat boek, geschreven door Indira Reynaert en Daphne Dijkerman, is inmiddels verkrijgbaar. Hierboven kun je Peter Luit en Gitta Bartling in gesprek zien met Daphne Dijkerman. De bedoeling, de inhoud en het ontstaan van het boek -dat door iedereen die iets met crossmedia doet zou moeten worden gelezen- worden hierin door haar toegelicht.

Google Wave

Op dit moment circuleren zogenaamde ‘invites‘ voor het testen van Google Wave. Een selecte groep mensen mag al aan de gang met Google’s visie op het delen van informatie. Zij gaan met de bèta versie chatten, e-mailen, plannen etc. Taken die tot dusver voornamelijk met lokaal geïnstalleerde software van Microsoft en/of Apple worden gedaan. Het bijzondere aan Wave is dat het 100% online draait. Daardoor kan Google het niveau van informatie uitwisseling naar een hoger plan trekken: het internet dat altijd en overal beschikbaar en aanwezig is.

Deze ontwikkeling kan de wijze waarop met informatie wordt omgegaan drastisch veranderen. Traditionele computerbedrijven -zoals Microsoft en Apple- denken immers vanuit verwerking op een apparaat met lokale software, waarbij informatie pas na verwerking via internet wordt gedeeld. Google redeneert andersom en ziet het internet als het centrale informatiepunt. Van daar uit kan informatie richting alle mogelijke situaties kan worden gedeeld. Een fundamenteel ander principe, dus.

Eén van de meest interessante opties is wellicht wel de mogelijkheid om extensies te ontwikkelen voor Google Wave. Hiermee verzekert Google zich van een methode om alles en iedereen aan Wave te kunnen koppelen. Om een idee te krijgen waar Google mee bezig is, kun je hierboven het filmpje bekijken van de presentatie aan de ontwikkelaars. Het filmpje is al bijna 5 miljoen keer bekeken. Logisch, want in combinatie met de bedrijfsmatige slagkracht van Google -tevens eigenaar van YouTube- zou dit wel eens een héél belangrijke algemene ontwikkeling kunnen worden. Dus oók voor alles wat met (online) marketingcommunicatie te maken heeft. U bent gewaarschuwd…